Skip to Content Skip to Navigation
Member Login

Member login

No account? JOIN US
WAL
News

Gofalwyr di-dâl yng Nghymru sydd wedi ymlâdd ddim yn siŵr y bydd y gwasanaethau maen nhw’n dibynnu arnynt yn cario ymlaen ar ôl y pandemig

06 June 2021
  • Mae mwy na dau o bob pump (40%) o bobl sy'n gofalu'n ddi-dâl am aelodau o'r teulu neu ffrindiau yng Nghymru, yn teimlo fel nad ydynt yn gallu rheoli eu rôl ofalu
  • Nid yw 72% o ofalwyr wedi cael unrhyw seibiannau o'u rôl ofalu yn ystod y pandemig

Dim ond un o bob deg (11%) o ofalwyr di-dâl yng Nghymru sydd wedi blino’n lân, sy’n hyderus y bydd y cymorth gofalu maen nhw’n ei gael yn cario ymlaen ar ôl y pandemig COVID-19.

Ar ôl blwyddyn eithriadol o heriol yn darparu llawer mwy o oriau o ofal i anwyliaid yn ystod y pandemig[1] - ac yn ceisio ymdopi â chael llai o gymorth gan wasanaethau iechyd a gofal a gan deulu a ffrindiau - mae gofalwyr di-dâl yn poeni'n ddifrifol am y cymorth y byddant yn ei gael i'w helpu i ofalu yn y dyfodol.

Canfu ymchwil a ryddhawyd ar gyfer yr Wythnos Gofalwyr (7 – 13 Mehefin 2021), nad yw 72% o ofalwyr yng Nghymru wedi cael unrhyw seibiannau o'u rôl ofalu yn ystod y pandemig. O'r rheini a gafodd seibiant, roedd bron i draean (30%) yn defnyddio'r amser i gwblhau tasgau ymarferol neu i wneud gwaith tŷ, a chwarter (25%) yn defnyddio’r amser i dreulio amser gyda ffrindiau a theulu.

Dywedodd tri chwarter (73%) eu bod nhw wedi ymlâdd o ganlyniad i’w dyletswyddau gofalu yn ystod y pandemig.

Dywedodd dau o bob pump (40%) o ofalwyr yng Nghymru eu bod yn teimlo fel nad ydynt yn gallu rheoli eu rôl ofalu ddi-dâl.

Mae’r chwe elusen sy'n cefnogi’r Wythnos Gofalwyr – sef Gofalwyr Cymru, rhan o Carers UK; Age UK, Ymddiriedolaeth Gofalwyr, Cymdeithas Clefyd Niwronau Motor, Oxfam GB a Rethink Mental Illness – yn galw ar Lywodraethau'r DU a Chymru i sicrhau bod gofalwyr di-dâl sy'n gweithio oriau hiryn gofalu, yn cael y seibiannau sydd eu hangen arnynt.

Meddai Claire Morgan, Cyfarwyddwr Gofalwyr Cymru:

"Mae gofalwyr wedi ymlâdd ar ôl gorfod gofalu o amgylch y cloc am fwy na blwyddyn, ac nid ydynt yn gwybod sut maen nhw’n mynd i fedru cario ymlaen heb gael seibiant. Mae llawer yn poeni na fydd y gwasanaethau cymorth maen nhw’n dibynnu arnynt yn parhau yn y dyfodol.

Heb y gefnogaeth gywir, gallai straen y flwyddyn ddiwethaf arwain at lawer mwy o ofalwyr yn dioddef. Mae'n bwysig dros ben bod Llywodraeth Cymru yn ymrwymo i sicrhau bod gofalwyr di-dâl sydd wedi gorfod darparu’r gofal mwyaf dwys, yn gallu cael mynediad i’r seibiannau sydd eu hangen arnynt fel mater o frys. Rydym yn gofyn am ymrwymiad ariannu cadarn ar gyfer seibiannau i ofalwyr, a mwy o fuddsoddiad mewn cymorth gofal cymdeithasol."

Nododd 69% o ofalwyr yng Nghymru a ymatebodd i’r arolwg Wythnos Gofalwyr eu bod yn dioddef o broblemau iechyd meddwl gwael, tra bod niferoedd tebyg (68%) wedi dweud bod eu hiechyd corfforol wedi dirywio.

Mae bron i ddwy ran o dair o ofalwyr (61%) yn dweud eu bod yn poeni am orfod parhau i ofalu heb gael seibiant.

- ENDS -

Cysylltiadau’r cyfryngau

Cysylltwch â swyddfa Gofalwyr Cymru ar 029 2081 1370 (Llun-Gwe)

Nodiadau i Olygyddion

Beth ydy seibiant?

I ofalwyr, seibiant ydy cael seibiant o ofalu, a chael y cyfle i wneud y pethau yr hoffent eu gwneud, ond yn methu tra byddant yn gofalu – pethau bob dydd fel dal fyny â ffrindiau, mynd am dro, neu ddal fyny â rhywfaint o gwsg. Gallai fod am 30 munud, am brynhawn, neu am wythnos. Gellid darparu seibiant drwy gael mynediad at wasanaethau gofal fel gofal amgen, gwasanaethau eistedd, gwasanaeth dydd, neu drwy gael cymorth gan deulu a ffrindiau sy'n darparu gofal seibiant neu ofal hanfodol.

 

Ynghylch yr ymchwil

Cynhaliodd Carers UK arolwg ar-lein rhwng 8 Ebrill a 25 Ebrill 2021. Ymatebodd cyfanswm o 2,850 o ofalwyr a chyn-ofalwyr i’r arolwg. Roedd hyn yn cynnwys 2,754 o bobl sy’n ofalwyr ar hyn o bryd, a 96 o gyn-ofalwyr. Mae 71% yn byw yn Lloegr, 8% yn byw yn yr Alban, 14% yn byw yng Nghymru a 6% yn byw yng Ngogledd Iwerddon.

O gymharu â'r boblogaeth gofalwyr yn gyffredinol, roedd ymatebwyr i'r arolwg hwn yn fwy tebygol o fod yn fenywod, ac yn gofalu am nifer uchel o oriau bob wythnos. Gan nad oedd pawb a wnaeth ymateb wedi cwblhau pob cwestiwn yn yr arolwg, mae nifer o'r ffigurau a roddwyd yn seiliedig ar ymatebion gan lai na 2,754 o ofalwyr.

 

Ynghylch Wythnos Gofalwyr 2021

Mae’r Wythnos Gofalwyr yn cael ei chynnal rhwng 7 a 13 Mehefin 2021 ar draws y DU. Y thema yw Gwneud Gofalu'n Weladwy a Gwerthfawr.

Mae’r Wythnos Gofalwyr, a sefydlwyd gan Carers UK 27 mlynedd yn ôl, yn ymgyrch ymwybyddiaeth flynyddol sydd yn cael ei threfnu i gydnabod y cyfraniad hanfodol sydd yn cael ei wneud gan y 6.5 miliwn o ofalwyr sy’n byw yn y DU. Mae’n gyfnod o weithgarwch lleol dwys hefyd, gyda channoedd o ddigwyddiadau rhithwir yn cael eu cynllunio ar gyfer gofalwyr ar draws  y DU. 

Gwefan: www.carersweek.org

Twitter: @CarersWeek #carersweek

Facebook: www.facebook.com/CarersWeek  

Beth ydy gofalwr?  

Gofalwr ydy rhywun sy'n darparu gofal a chymorth yn ddi-dâl i aelod o'r teulu neu ffrind sydd ag anabledd, salwch, cyflwr iechyd meddwl neu sydd angen help ychwanegol wrth iddo dyfu'n hŷn.

Partneriaeth Centrica a Carers UK

Nwy Prydain ydy prif gefnogwr Wythnos Gofalwyr 2021.

Mae Carers UK a Centrica, rhiant gwmni Nwy Prydain, yn gweithio trwy gyfrwng partneriaeth strategol, ac yn adeiladu ar berthynas 15 mlynedd sydd wedi helpu Centrica i ddatblygu polisïau blaenllaw i gefnogi gweithwyr sy'n ofalwyr. Mae hyn yn cynnwys darparu absenoldeb gofal am dâl a rhwydwaith gweithwyr gofalwyr ffyniannus yn y DU. Gyda'n gilydd, rydym eisiau creu byd lle mae pob gofalwr yn teimlo fel eu bod nhw’n cael eu cydnabod, eu gwerthfawrogi a'u cefnogi. Mae hynny'n golygu rhannu gwybodaeth ddefnyddiol, codi ymwybyddiaeth a dod o hyd i ffyrdd newydd o ofalu am ein hanwyliaid yn eu cartrefi. Rydym yn gobeithio gwneud gwahaniaeth parhaol.

I nodi Wythnos Gofalwyr 2021, bydd staff Centrica yn trefnu digwyddiad rhithwir ar gyfer yr holl gydweithwyr, gan ddwyn ynghyd arweinwyr, cydweithwyr a gofalwyr i drafod y realiti i ofalwyr cyflogedig a di-dâl, ac i gydnabod y cyfraniad maen nhw’n ei wneud i deuluoedd a chymunedau ar draws y DU. Byddwn yn rhannu straeon ein cydweithwyr sydd â chyfrifoldebau gofalu hefyd, ac yn annog pawb i ychwanegu eu llais at yr ymgyrch.

 

Ynghych Nutricia

Mae Nutricia’n cefnogi Wythnos Gofalwyr 2021.

Nutricia yw darparwr mwyaf y DU o gynhyrchion a gwasanaethau maeth meddygol arbenigol. Mae Nutricia yn credu ym mhŵer maeth i wneud gwahaniaeth cadarnhaol i iechyd.

Mae Nutricia'n darparu ystod eang o gynhyrchion a gwasanaethau seiliedig ar wyddoniaeth sy'n bodloni anghenion cleifion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol fel ei gilydd. Er enghraifft, drwy wasanaeth Nutricia Homeward, mae bron i 29,000 o gleifion sy'n cael eu bwydo â thiwbiau gartref ar draws y DU yn cael cymorth gyda gofal nyrsio, ac yn derbyn cynhyrchion ac offer maeth meddygol yn rheolaidd

Er mwyn sicrhau bod cleifion yn cael mynediad at y gofal cywir at faeth pan fyddant ei angen fwyaf, mae Nutricia’n gweithio'n agos ac ar y cyd ag amrywiaeth o sefydliadau a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol.

Mae Carers UK yn gweithio mewn partneriaeth â Nutricia i helpu i wella dealltwriaeth ynghylch maeth a gofal ymhlith gofalwyr. Maen nhw’n rhoi cymorth i ofalwyr drwy adnoddau gwybodaeth, hyfforddiant, diwrnodau cyfryngau cymdeithasol a gwybodaeth ar y wefan.

I nodi Wythnos Gofalwyr 2021, bydd aelodau o staff Nutricia yn cael eu gwahodd i gyfres o ddigwyddiadau i hybu ymwybyddiaeth o ofalu. Fel aelod hirsefydlog o Gyflogwyr i Ofalwyr, mae Nutricia yn gwybod pa mor bwysig yw rhoi'r cymorth a'r hyblygrwydd gwaith sydd eu hangen ar gydweithwyr i gydbwyso gwaith cyflogedig ac unrhyw gyfrifoldebau gofalu di-dâl.

I gae rhagor o wybodaeth am Nutricia, ewch i www.nutricia.co.uk

 

[1] Carers UK, Caring Behind Closed Doors, 2020: 80 % o ofalwyr 80% o ofalwyr di-dal yng Nghymru yn darparu mwy o ofal yn ystod y pandemig

Back to top